18-03-2009: Duurzame Top 100

Steun onzichtbare Al Gores

Macht en invloed zijn niet de belangrijkste criteria voor een top-100 van duurzame koplopers.

De duurzame 100 die Trouw op 7 maart publiceerde doet veel stof opwaaien onder degenen die dagelijks bezig zijn om de wereld een beetje duurzamer te maken.

Verschillende groepen voelen zich uitgedaagd om met alternatieve lijsten te komen. Het netwerk van duurzame vrouwen 'CSR-chicks' stelt een top-100 van duurzame vrouwen op. Een duurzaamheidsnetwerk rond de jonge Aart van Veller heeft met de stichting Urgenda ook een top-100 van duurzame koplopers gemaakt, van mensen die daadwerkelijk dag en nacht vanuit hun werk bezig zijn om Nederland duurzaam te maken.

Dit zijn friskijkers en dwarsdenkers die, anders dan de 100 van Trouw, vaak weinig macht en invloed hebben, maar die wel durven te ondernemen en risico te lopen. Dat geldt ook voor de koplopers onder de ambtenaren en politici, die bijvoorbeeld binnen gemeenten beslissers aansporen tot strenger beleid en die concrete duurzaamheidsprojecten opzetten. En denk ook aan de velen die binnen maatschappelijke organisaties dag en nacht bezig zijn met duurzaamheid.

Ook mij is in het kader van de duurzame top-100 gevraagd wie de 'Al Gore van Nederland' zou kunnen zijn. Dat is een andere vraag dan 'wie maakt het meest verschil' of 'wie heeft het meeste invloed op duurzaamheid'. Maar de zoektocht naar Al Gore is de zoektocht naar iemand die bekend is en veel invloed heeft door zeer goede connecties. Iemand die dat combineert met charisma en een verhaal dat inspireert. En die mensen aanspoort tot actie.

Toch: Al Gore is niet de man die zelf meehelpt de wereld duurzamer te maken door duurzaam te leven, in duurzame producten of diensten te investeren. Hij staat niet met zijn voeten in de klei.

Die categorie mensen, de koplopers die in bedrijven, gemeenten, stichtingen of gewoon vanuit huis duurzaam doen, zijn minder goed vertegenwoordigd in de lijst. Dat verklaart ook dat relatief weinig jongeren en vrouwen de lijst haalden.

De Trouw top-100 bevat nogal wat bekende mensen die vanuit hun functie zijdelings met duurzaamheid te maken hebben, maar er niet hun dagtaak van maken en geen echte koplopers zijn.

Ze zijn bekend en hebben uitstraling, maar dat is meer een afgeleide van hun belangrijke baan, dan dat zij werkelijk iconen van of voor duurzaamheid zijn. Minister Cramer lijkt beoordeeld te zijn op haar politieke handigheid en op hoe ze het doet in de media, terwijl dat geen criteria waren. Zij zou natuurlijk hoger moeten staan als betrokken persoon die zich dag en nacht bezig houdt met duurzaamheid op een invloedrijke positie, met veel kennis en contacten.

De koplopers op de alternatieve lijst van Urgenda zijn dus niet altijd zichtbaar voor de buitenwereld, maar ze hebben soms verrassend veel invloed. Ze hebben stuk voor stuk een inspirerend verhaal dat navolging verdiend. Er zijn plannen om al die onzichtbare koplopers van Nederland op 9 september 2009 een podium te bieden, zodat hun verhaal anderen kan aanzetten de handschoen op te nemen en duurzaamheid tot leidraad van hun leven te maken. Op 9-9-9, de dag van de duurzaamheid. Met zo'n initiatief kan duidelijk worden dat Nederland wel degelijk een duurzaamheidsbeweging heeft, waar iedereen bij aan kan haken.

De urgentie is hoog, vooral op het gebied van klimaatverandering. Binnen tien jaar moeten we radicaal anders gaan leven en werken. Alle nieuwe huizen moeten 'energieleverend' worden, auto's worden elektrisch, zonne-energie wordt grootschalig benut, wind op zee levert elektriciteit voor auto's en industrie. We eten veel minder vlees, apparaten zijn zeer zuinig en grondstoffen worden in kringlopen steeds opnieuw gebruikt. Overheden kunnen helpen barriëres weg te werken, ondersteuning te geven en vooral ruimte te bieden.

Koppel dus die andere koplopers aan de mensen uit de duurzame top-100 en help ze groeien! Als de koplopers steeds meer opvolgers krijgen en het peloton hen gaat inhalen, dan wordt de duurzaamheidsbeweging zo breed dat we samen werkelijk verschil uit gaan maken.

© Trouw 2009